کلیات گیاه شناسی

میوه شبیه شاه توت و توت فرنگی است و به رنگ زرد یا سرخ مایل به سیاه یافت می‌شود. میوه تمشک ترش مزه بوده و به صورت خام یا پخته،شربت،کمپوت و ... خورده می شود. بوته تمشک در مناطق گرم و مرطوب و در جنگل ها و صحراها می روید و گاهی آن را می کارند. نام های دیگر تمشک، توت وحشی و سه گلی است.ساقه های تمشک نرم و به رنگ قرمز و دارای خارهای دراز است. برگ های آن متفاوت و بیضی شکل و اطراف آن کنگره کنگره و به شکل دندانه های اره ای است. قسمت های مورد استفاده بوته تمشک عبارتند از میوه، برگ، تخم، دانه و گل.

خواص درمانی

• جوشانده ۲۵ گرم از برگ‌های تمشک در یک لیتر آب برای درمان انسداد مجاری ادرار مفید است.
• تمشک سرشار از ویتامین های C و K است و دارای خواص خنک کننده، نرم کننده و ضد اسکوربوت می باشد.
• تمشک خون را تصفیه می کند و برای کسانی که به روماتیسم مبتلا هستند بسیار مفید است.
• برای تسکین درد سودمند است، زیرا تمشک دارای اسید سالسیلیک می باشد.
• تمشک خون را قلیایی میکند و قند آن برای مبتلایان به مرض قند مفید است.
• شربت تمشک برای بیماران مبتلا به سرخک و مخملک تجویز شده است.
• تخم و دانه ای که در تمشک وجود دارد، اغلب با دندان خرد نمی‌شود، ولی وقتی خورده شود در معالجه یبوست و خشکی مزاج به طور طبیعی بسیار موثر است و سبب می‌شود که یبوست به طور کلی رفع گردد.
• شربت تمشک مخلوط با آب، برای رفع تب تجویز شده است.
• خوردن تمشک برای مبتلایان به مرض قند و دیابت، تب های صفراوی، التهاب مجاری ادرار، گلودرد (آنژین) مفید است.
• تمشک دارای خاصیت ضد عفونی کننده است.
• تمشک به علت دارا بودن ویتامین های C و K برای اوره و فشار خون مفید است.
• برای معالجه کک و مک، صورت را خوب بشویید و سپس ورقه نازکی تمشک را به مدت یک ساعت روی صورت بمالید. این کار را چند بار تکرار کنید تا کک و مک صورت از بین برود.
• برگ تازه تمشک را اگر بپزید بر روی محل بیماری پوستی قرار دهید، بیماری را التیام می دهد.
• گوشت پر دانه تمشک، ترشی خون را از بین میبرد.
• تمشک، عرق آور است؛ لذا بهترین زهکش و سوراخ های پوست است.
• جوشانده گل یا برگ تمشک در استعمال خارجی، برای درمان زخم های دهان،  ورم لثه، گلو درد و ورم لوزه ها به کار می رود و بیمار با غرغره کردن این جوشانده دهان را میشوید.
• جوشانده برگ تمشک اسهال و ورم روده را معالجه می کند. بدین منظور باید ۴۰ تا ۵۰ گرم برگ خشک تمشک را در یک لیتر آب سرد بخیسانید و به مدت ده دقیقه آن را جوشانده و سپس بگذارید ۱۰ دقیقه دم بکشد. پس از صاف کردن، روزی سه بار، هر بار یک فنجان آن را بین وعده های غذایی بنوشید.
• جوشانده فوق برای تسکین درد معده از هر نوع که باشد مانند ترشی معده، نفخ و گاز شکم و تشنج معده موثر است.
• کسانی که صفرا دارند از دم کرده برگ تمشک استفاده نمایند.
• کسانی که ناراحتی کلیوی دارند، روزی ۴ لیوان از شربت تمشک استفاده کنند.
• برای درمان جوش های صورت و تحریکات پوست، ۱۰۰ گرم برگ خشک تمشک را به مدت ۱۰ دقیقه جوشانده، سپس صاف نموده و صورت را با آن بشویید.
• برای درمان پوست های خشک، از کوبیده برگ تمشک به صورت ضماد استفاده نمایید.
• برای پاکسازی معده و روده به مدت چند روز به صورت ناشتا تمشک میل بفرمایید.
• دمکرده برگ تمشک برای خانم هایی که بچه سقط کرده اند و از بین بردن دردهای زایمانی بسیار مفید است.
• جوشانده ریشه تمشک برای تسکین سرفه های سخت و سیاه سرفه مفید است.
• خوردن تمشک برای تقویت قلب مفید می باشد.
• برای تقویت نیروی جنسی از تمشک استفاده کنید.
• تمشک خونروی از سینه و رحم را قطع می کند.
• ضماد برگ تمشک، برای التیام زخم و ورم ها اطراف چشم مناسب است.
• جویدن برگ یا میوه آن برای زخم های لثه، سستی لثه و بوی بد دهان نافع است.
• برای جلوگیری از خونریزی بواسیر، ضماد برگ آن و یا عصاره برگ آن را که در سایه غلیظ شده باشد، استفاده می گردد.
• ماساژ مو با دم کرده برگ و یا میوه آن، برای سیاه کردن مو استفاده میشود.
• برای خرد کردن سنگ کلیه می توان از جوشانده پوست ریشه تمشک استفاده نمود.
• مالیدن عصاره میوه تمشک جهت خشک کردن زخم ها و جراحت ها به کار می رود و از جریان چرک جلو گیری می کند.
• کسانی که فشارخون دارند، خوردن تمشک را فراموش نکنند.
• کسانی که مبتلا به نقرس هستند، روزی دو بار و هر بار یک لیوان شربت تمشک یا ۱۰۰ گرم تمشک میل نمایند.
• شربت تمشک یک نوشیدنی خوب برای کسانی که سرخک یا آبله مرغان گرفتن اند، میباشد.