گلیات گیاه شناسی

نام های دیگر آن: خلاف، صفصاف، فک، فیک، صفصت ابیض، بید مجنون، مجنون، بید دره، فوکا، وی، بیدخشتی، صفصاف مشفق، سیاه بید، بید سیاه، رشه بی، سرخ بید، دیو سفید، خلاف بری، سالیکس، سول، نیتا، فشفشه می باشد.

بید خشت ماده ای است شیرین، شبیه به شیرخشت با ترکیبایی کمی متفاوت با آن و شبیه شکر نیشکر است. از گروهه من ها است. این من از نوعی بید گرفته می شود. نام علمی آن سالیس فار گیلیس است. درختی از خانواده بید ها که به فارسی به آن فوکا و در طب سنتی با نام های بید شیر خشنی و صفصاف مشفق نام برده شده است. این گیاه در جاده های شمالی ایران به صورت خودرو می روید و در مازندران با نام های محلی فک، وی و ویدار شناخته می شود. در سایر نقاط ایران از جمله شهریار تعدادی از ان دیده می شود.

این درخت بومی اروپا و آسیای شمالی است و تا کنون پایه های نر آن در ایران دیده شده است. گل های نر آن به صورت شاتون انبوه و مخروطی شکل است که در اوایل بهار کمی قبل از برگ ها و یا همراه برگ های خیلی جوان بید ظاهر می شود. به رنگ زرد مایل به سبز است و شاخه های آن مانند بید مجنون کمی از تاج درخت اویزان است و شاخه ها خیلی ترد و شکننده است.

از نظر درمانی اثر آن شیبه شیرخشت است ولی مزه و طعم آن در عین حال که شیرین است ولی با شیر خشت متفاوت است و طبیعت و خواص درمانی مشابه شیر خشت دارد ولی کمی ضعیف تر از آن است.

خواص درمانی

• .طبع أن سرد و تر است
• برای درمان سردرد، برگ تازه درخت بید را کوبیده و ضماد آن را مانند حنا بر سر بگذارید. اگر در دسترس بود با عرق بید سر را بشویید.
• برای سردردهایی که علت نامعلومی دارند عرق بید و عرق کاسنی از هرکدام 150 گرم و فرنجمشک، تخم شربتی و تخم بالنگ را از کدام 5 گرم به صورت شربت درست کنید و روزی 3 استکان میل شود.
• برای از بین بردن بوی دهان و عفونت آن. پوکه درخت بید (فونت فوندی) را سانیده، صبح و شب دهان را مسواک بزنید.
• برای از بین بردن جوش دهان و زبان، جوهر تواشير را با عرق بید حل نموده و روزی ۳ مرتبه دهان و غرود و مزمزه کنید.
• برای از بین بردن شقاق سر پستان که در اثر جمع شدن شیر در پستان و ندوشیدن آن بوجود می اید، پوکه در خت بید را سائیده و با سرکه مخلوط نموده و به صورت ضماد در محل قرار دهید.
• برای درمان تبی که هر ۳ روز یک بار بیمار می گیرد و رنجور و زرد و ناتوان می شود.، پوست بید، پوست گنه گنه و ریشه کاسنی را به مقدار ۲۰ گرم از هر کدام را با هم مخلوط نموده و هر روز ن6 گرم در یک لیوان آب جوشانده و به مدت ۲۱ روز میل شود.
• برای درمان باد سرخ ( بیماری خطرناکی است که از طريق گاو و شیر نجوشیده آن به انسان منقل می شود. این بیماری واگیر و مسری است که نشانه آن ابتدا در یک نقله بدن خارش ایجاد می شود و سپس قرمز می گردد و کم کم تو هم رشد کرده و مانند بادکنک باد می شود و سپس تاول می ترکد و زردابه بیرون می آید) برگ درخت را کوبیده آب آن را بر موضع بمالید.
• عرق بید تب بر است و برای سرماخوردگی ها می توان روزی ۲ استکان عرق بید نوشید •
• برای باز شدن مجاری ادرار که در اثر حرارت و گرم مزاجی باشد، نیم گرم برگ بید را در اب جوشانده و بیمار در آن بنشیند.
• برای رفع حساسیت بینی و عطسه، عرق بید را استنشاق کنید.
• برای بزرگ شدن پستان ها برگ بید و برگ بید انجیر را کوبیده و به صورت ضماد بگذارید.
• برای درمان سردرد، ضماد کوبیده برگ بید را روی پیشانی قرار دهید.
• برای درمان مالاریا پوست بید، پوست گنه گنه، ریشه کاسنی و خارخسک را به مقدار 3 گرم از هر کدام را در 500 سی سی آب جوشانده و صبح، ظهر و عصر یک لیوان به مدت یک هفته میل شود. : برای درمان چرک گوش، ۲ قطره از آب برگ بید را داخل آن بچکانید.
• برای درمان شوره سر و بلندمدن مو، موها را با عرق بید ماساژ دهید.
• عرق بید تصفیه کننده خون است.
• برای درمان جوش های پوستی با جوشانده برگ درخت بید (عرق بید) صورت را بشوئید.
• برای پاهایی که عرق می کند و بو می دهند، ۱۰ گرم بوراکس و ۱۰۰۰ گرم عرق بید را مخلوط کرده و هر بار با یک لیوان از آن، پاها را شستشو دهید
• برای درمان رماتیسم های مفصلی روزی ۳ مرتبه و هر بار نصف استکان عرق بید میل شود و از ضماد آن در محل درد گذاشته شود.
• برای کسانی که داروهای سمی زیادی مصرف کرده اند، خوردن آب برگ درخت بید مؤثر می باشد.
• برای درمان مرض سر انگشتان آب برگ درخت بید میل شود.
• برای جلوگیری از خونریزی، ضماد برگ درخت بید را بگذارید.
• برای دفع سموم و اخلاط خون. چند روز آش ساده با تمبر هندی را به عنوان غذا و ۱۰ صبح و 5 عصر، نصف استکان عرق بید میل شود.
• برای درمان بدی مزاج طحال، برگهای بید را جوشانده و قبل از غذا نصف استکان میل شود. البته اگر بدی مزاج در اثر حرارت باشد.
• یک ژل خوب برای مو: برگ بید را در آب جوش ریخته و ۱۲ ساعت بگذارید بماند. سپس حرارت داده، صاف نموده و پودر کتیرا را به آن اضافه کنید.
• برای رفع سیلان مني، گل های بید را دم کرده و میل شود.
• برای رفع جوش های صورت برگ بید را جوشانده و کمی گلاب به آن اضافه نمائید. سپس کمی سفیده تخم مرغ را به آن اضافه و مخلوط نمائید. بعد بصورت ماسک، روی صورت به مدت نیم ساعت بگذارید.